آخرین اخبار
موضوع اینکه چرا شخص روزه دار پس از خارج شدن از امتحان ماه مبارک رمضان به جشن دعوت شده و اینکه چرا عموما در این جشن که اتفاقا میزبان ماه مبارک بانی آن بوده است، نمی تواند کاملا خوشحال باشد یا حتی خوشحالی خود را ابراز کند نشان از آن دارد عید فطر جشنی است که با حزن طعم واقعی می گیرد.
خبرنگار گروه فرهنگ و معارف «سلام‌خبر»، یکی از مباحث پیرامون عید فطر، این است که این عید چه موقعیتی برای انسان ایجاد می کند و از این رو لازم است در اولین گام معنای آن را طلب کنیم تا موقعیت خود را نسبت به آن بهتر شناسایی کنیم.
متبادر ترین معنا از معناهای واژه «عید» به معنای جشن و شادی و نشاط است و برای روز شادی و برنامه های شاد تعریف شده است اما در اینکه معیار شادی چه باشد، اختلاف نظر وجود دارد.
با توجه به اینکه انسان یک موجود ذوابعاد است و جهات مختلفی دارد شادی واقعی انسان نیز تنها در توجه به عبادات یا فقط با توجه به غرایز نیست؛ بلکه شادی و لذت واقعی انسان زمانی است که این ابتهاج و نشاط در همه ابعاد انسان باشد. به عنوان مثال وقتی انسان یک غذای لذیذ می خورد از آن لذت می برد اما یک فرد بیمار یا فردی که دچار آسیبی شده و مشکلی دارد حالش در این زمان چگونه است؟ یا این که انسان در زمان خوردن غذا لذت چشایی دارد اما لذت روحانی ندارد و به این شکل یک پارادوکس ایجاد می شود.
لذت های واقعی زمانی ایجاد می شوند که تمام ابعاد وجودی یک انسان - اعم از لذت های حسی و درونی یا فردی و اجتماعی یا لذت های روحانی- همزمان با هم فعال شوند و تحت تاثیر پارامترها و مولفه های خاص قرار گرفته و بتوانند یک نشاط جامع در انسان ایجاد کنند.
این نشاط جامع یک الگو و معیار می خواهد و آن الگو و معیاری که می تواند در روز عید در همه افراد مومن و دین دار یا حتی انسان های عادی - یعنی هر کسی که ادعای انسانیت دارد - نشاط ایجاد کند، انسان کامل است.
به عبارات دیگر بالاترین ابتهاج چه از جهت فردی و چه به لحاظ اجتماعی در انسان کامل محقق می شود. وقتی «انسان کامل» نشاط داشته باشد این نشاط در جایی دیگر نیز اثرگذار است برای روشن تر شدن موضوع در خصوص چگونگی تحقق انتقال شادی و نشاط می توان به این مثال توجه کرد که وقتی کودکی در خانواده ای شادی و نشاط دارد این شادی به دیگران نیز منتقل می شود. بنابراین نشاط و لذت یک پدیده جمعی است که باید از منبعی تامین و تزریق شود و دیگران از شعاع آن بهره مند شده و التذاذ ببرند.
در مورد جایگاه عید فطر و ارتباط آن با مسئله نشاط انسانی نیز گفته می شود بالاترین منبع برای تزریق نشاط به انسان ها، «انسان کامل» است که بالاترین لذت ها را دارد و این لذت ها هم دنیوی است و هم معنوی؛ یعنی جامعیت دارد و به افراد تحت این چتر نیز منتقل می شود. حالا وقتی ما در ماه مبارک رمضان به روز عید می رسیم یعنی می خواهیم به یک لذت جامع دست پیدا کنیم.
در مقایسه عید فطر با عید قربان می بینیم که درباره عید ماه رمضان تاکید شده است که عید رمضان عید جشن و شادی مومنانی است که یک ماه را بندگی کرده اند. یعنی «عید بندگی» است و کسانی که یک ماه بندگی و اطاعت کرده اند و نور معنویت و عبادت در وجود آنها روشن شده حالا می خواهند شاد باشند. از طرف دیگر می دانیم که بالاترین بندگی، از آن «انسان کامل» و «ولی خدا» است و بالاترین نشاط نیز در روز عید برای همین انسان کامل است به خصوص انسان کاملی که در شب قدر ملائکه بر او نازل شده اند و منبع عظیم ترین افاضات، برکات و خیرات الهی بوده است.
حالا وقتی می خواهیم در روز عید شاد باشیم اولا منبع این شادی (انسان کامل) باید خود حضور داشته باشد که حضور ندارد و از سوی دیگر من وقتی این شادی را از جایی دریافت می کنم؛ ابراز آن، بروز و ظهور آن، جلوه ها و نشانه ها و نمادهای این شادی نیز همه تحت تاثیر منبع یعنی «انسان کامل» قرار می گیرند و چون این منبع «انسان کامل» حضور ندارد و این عدم حضور نیز مشهود است، به همین دلیل ما در ابراز شادی دچار مشکل می شویم. مانند خانواده ای که پدر یا مادر خانواده، در روز شادی آنها در خانه حضور ندارند و سایر اعضا البته می دانند که پدر و مادر هستند اما در جایی قرار گرفته اند که چندان هم فضای نشاط آوری نیست. به همین جهت این خانواده در یک پارادوکس قرار می گیرد؛ یعنی شاید در آن روز، شادی ظاهری دارند اما از جهت درونی آن شادی ایجاد نمی شود چون در کنار آن نگرانی و استرس نیز وجود دارد.
حال این خانواده در چنین وضعیتی، دقیقا حال و روز انسان در روز عید فطر است؛ و با توجه به این نکته می توان درک کرد که چرا در این روز توصیه به خواندن دعای ندبه شده است؟ در روز عید فطر قرار نیست شما تنها ندبه بخوانید یا تنها شادی کنید، بلکه «حال شما» یک امر بینابینی است. از یک سو «ولی» ما یعنی کسی که منبع شادی است و قرار است به ما شادی بدهد، در جمع ما حضور ندارد؛ از طرف دیگر این عید «عید بندگی» است و باز کسی که در اوج بندگی قرار دارد در این روز در میان ما نیست و در صحنه های شادی ما حاضر نیست، لذا این شادی تبدیل به یک پارادوکس می شود. یعنی در عین داشتن نشاط، حزن هم دارد و در عین حزن باید نشاط نیز داشته باشد.
به این ترتیب انسان در روز عید از یک سو بعد از طلوع آفتاب ندبه می خواند یعنی شادی های معنوی خود را ابراز می کند اما چون عزیزترین وجود الهی را در میان خود نمی بیند این شادی ها به عمق نمی رسد و جهانی نمی شود.
منتظرین در این روز به محضر امام عصر(ع) عرض می کنند که هرچند قرار نیست امروز روز ندبه و گریه یا حزن باشد اما ما به خاطر داریم که شما منبع جهانی تمام شادی ها هستید و در عین حال در میان ما حضور ندارید و به همین جهت ما امروز در عین شاد بودن نوعی افسردگی پنهان نیز داریم و این افسردگی پنهان وقتی به پایان می رسد که شما را در جمع خودمان ببینیم. بنابراین، ندبه در روز عید یعنی مطالبه امام شادی ها (عج) و مطالبه یک عید و جشن جامع در گستره جهانی که هم بعد معنوی دارد و هم بعد جسمانی.
منبع: سلام خبر
مطالب مرتبط
نظرشما
نام:
ایمیل:
* نظر: